Quốc hội thông qua Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù

Sáng 26/11/2025, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội biểu quyết tại hội trường thông qua Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù. Kết quả biểu quyết cho thấy có 429/430 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành (chiếm 90,51% tổng số đại biểu). Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù chính thức được thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Trước khi thông qua, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tóm tắt về một số vấn đề lớn trong giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật: Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật Tương trợ tư pháp về dân sự và Luật Tương trợ tư pháp về hình sự. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh, từ ngày 27/10/2025, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về việc tiếp thu, chỉnh lý 4 dự thảo Luật về tương trợ tư pháp. Ngay sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã chỉ đạo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan chủ trì soạn thảo, gồm Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cùng các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan có liên quan.

Theo báo cáo của Chủ nhiệm Hoàng Thanh Tùng, 4 dự thảo Luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý đã được gửi xin ý kiến và nhận được sự thống nhất cao của các cơ quan trình là Chính phủ và Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Nhìn chung, các dự thảo Luật đã bám sát mục tiêu, quan điểm đề ra từ đầu, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hội nhập quốc tế, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập còn tồn tại trong quá trình thực hiện Luật Tương trợ tư pháp năm 2007. UBTVQH cũng đã chỉ đạo các cơ quan rà soát, chỉnh lý nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa 4 dự thảo Luật đối với các nội dung chung, hoàn thiện về văn phong, kỹ thuật lập pháp, đồng thời phù hợp với các quy định liên quan về thẩm quyền cơ quan tiến hành tố tụng, thủ tục tố tụng, tổ chức bộ máy cơ quan tư pháp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh, các báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đã làm rõ cụ thể từng nội dung theo ý kiến của đại biểu Quốc hội đối với 4 dự thảo Luật. Đối với Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, dự thảo sau chỉnh lý gồm 4 chương, 48 điều, trong đó có 9 nội dung chính được tiếp thu, hoàn thiện.

Về phiên họp phúc thẩm xem xét quyết định tiếp nhận hoặc từ chối tiếp nhận, chuyển giao hoặc từ chối chuyển giao bị kháng cáo, kháng nghị (Điều 24, Điều 41), có ý kiến đề nghị bổ sung quy định về việc thông báo kháng cáo, kháng nghị để bảo đảm quyền được biết và quyền giám sát của các bên có liên quan, cũng như làm rõ trình tự phiên họp phúc thẩm. Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, UBTVQH đã bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân phải gửi thông báo về kháng cáo, kháng nghị, đồng thời chỉnh lý trình tự phiên họp phúc thẩm cụ thể hơn, bảo đảm thống nhất với Bộ luật Tố tụng hình sự và dự thảo Luật Dẫn độ.

Về chuyển đổi hình phạt tù (Điều 25), có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định chi tiết tại khoản 5 do tính chất phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của người đang chấp hành án và sự khác biệt về chính sách hình sự giữa Việt Nam và các nước. UBTVQH báo cáo, để bảo đảm khả thi, ổn định và thuận lợi khi áp dụng, khoản 5 Điều 25 giao Bộ trưởng Bộ Công an phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định chi tiết các nội dung liên quan, bao gồm việc chuyển đổi hình phạt tù đối với các bản án có thời hạn cao, việc chuyển đổi hình phạt tù trong thời gian đã chấp hành một phần bản án của nước chuyển giao. Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh vướng mắc, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao sẽ ban hành nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử, bảo đảm quyền lợi của người chấp hành án.

Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Về điều khoản chuyển tiếp, các yêu cầu chuyển giao mà Bộ Công an tiếp nhận trước ngày Luật có hiệu lực sẽ tiếp tục được xem xét, giải quyết theo quy định của Luật Tương trợ tư pháp số 08/2007/QH12, đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 81/2025/QH15, cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.

(Nguồn: Tạp chí Kiểm sát)