Con có được làm chứng trong di chúc của bố mẹ không?

Tôi đang có mong muốn lập di chúc để lại tài sản của mình cho các con. Vậy con cái có được làm chứng trong di chúc của bố mẹ không? Nếu con cái vẫn ký tên làm chứng thì di chúc có giá trị pháp lý không? Có ngoại lệ nào cho phép con cái làm chứng trong trường hợp khẩn cấp hoặc di chúc miệng không?

Căn cứ Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc; Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc; Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Theo đó, căn cứ theo Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Do đó, con cái (bao gồm con đẻ và con nuôi) là người thừa kế theo pháp luật của cha mẹ sẽ không được làm chứng cho di chúc của cha mẹ, dù di chúc đó là dạng văn bản có người làm chứng hay di chúc miệng.

Khi di chúc vi phạm các điều kiện về chủ thể, nội dung hoặc hình thức theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, di chúc có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu theo quy định tại Điều 643 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trong trường hợp con cái ký tên với tư cách là người làm chứng cho việc lập di chúc của cha mẹ, hành vi này vi phạm quy định tại Điều 632 của Bộ luật Dân sự năm 2015 về những người không được làm chứng cho việc lập di chúc. Nếu di chúc bị tuyên vô hiệu toàn bộ, thì di sản của người chết sẽ được chia theo quy định về thừa kế theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế của người để lại di sản.

Theo khoản 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định, di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Như vậy, di chúc miệng chỉ được coi là hợp pháp nếu người làm chứng ghi chép lại, ký tên và công chứng trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày người lập di chúc miệng bày tỏ ý chí cuối cùng.

Tuy nhiên, người làm chứng vẫn phải tuân thủ Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015, nghĩa là con cái không được làm chứng ngay cả trong trường hợp khẩn cấp, vì họ là người thừa kế theo pháp luật.

(Nguồn: Báo Điện tử Pháp luật Việt Nam)